Ilość zawartych związków małżeńskich w Polsce w latach 1995-2000

W roku 2000 powstało niewiele ponad 211 tys. nowych związków małżeńskich - o 8 tys. mniej niż w 1999 r. - co oznacza zahamowanie pozytywnej tendencji wzrostowej z kilku ostatnich lat. Współczynnik małżeństw liczony na 1000 ludności obniżył się do poziomu 5,5‰. Na początku lat 80-tych na 1000 ludności przypadało prawie 9 nowo zawartych małżeństw, a w latach 90-tych 5,5. Niższa była liczba małżeństw zawieranych w miastach - ok. 5,4‰ (na wsi prawie 6‰), podczas gdy na początku lat 80-tych proporcje te były odwrotne: w miastach ok. 9, na wsi 8,5. Prawie trzy czwarte spośród wszystkich zawartych w minionym roku małżeństw stanowiły małżeństwa wyznaniowe, tj. zawarte w kościołach i jednocześnie zarejestrowane w urzędach stanu cywilnego. Nowożeńcy są coraz starsi, wśród kobiet - średni wiek zawierania pierwszych małżeństw (panny) wynosi obecnie ok. 23,5 lat, wobec 22,8 lat w końcu lat 80-tych, wśród kawalerów również wzrósł (o 0,7 roku) do 25,7 lat.
Na początku lat 90-tych gwałtownie zmniejszała się przewaga liczby małżeństw zawartych nad rozwiązanymi (przez śmierć współmałżonka lub rozwód), a od 1993 r. przeważa liczba małżeństw rozwiązanych – co oznacza, że z roku na rok maleje w Polsce liczba małżeństw istniejących. Podstawową przyczyną ustania małżeństwa jest śmierć jednego ze współmałżonków (ok. 80% ogółu rozwiązanych małżeństw).

TENDENCJE

Najbardziej znaczącym dla dalszego rozwoju ludnościowego Polski jest osłabienie zakładania nowych rodzin. Małżeństwa są zawierane w coraz późniejszym wieku, coraz większa jest liczba osób pozostających w stanie wolnym. Przeciętny wiek, w jakim kobiety zawierają pierwszy związek małżeński, zwiększył się z 22 do 24 lat, a jednocześnie zmalał odsetek kobiet, które w ogóle wychodzą za mąż z 95 % do 80 %. Jest to związane z coraz powszechniejszym dążeniem młodzieży do zdobywania jak najwyższego wykształcenia oraz zaangażowaniem w realizację kariery zawodowej. Model taki jest typowy dla krajów zachodnioeuropejskich. Udział kobiet wychodzących w ogóle za mąż kształtuje się na ogół w tych krajach w granicach 86-92 %, a wyjątkami są Szwecja i Szwajcaria, gdzie udział taki wynosi około 80 %.

PROGNOZY GUS'u NA NAJBLIŻSZE ĆWIERĆWIECZE 2000-2025

Przewiduje się, że począwszy od 2000 r. będzie następowało stopniowe wychodzenie z "dołka" w zawieraniu małżeństw, co będzie oznaczało powolny wzrost odsetka kobiet wychodzących w ogóle za mąż z obecnych 80 % aż do 87 % około 2005 r. Jednocześnie przeciętny wiek, w jakim kobiety będą zawierały małżeństwa wzrośnie do 26 lat. W najbliższych latach, ze względu na wchodzący wyż liczba zawieranych małżeństw będzie wzrastała aż do maksimum, którego można oczekiwać w latach 2006-2008.

Źródło GUS